Episode 10; De roze olifant en faalangst

Toch liever lezen?

Denk niet aan een grote roze olifant. Niet doen hoor, want dan gebeurt er iets heel naars. Je denkt toch aan een roze olifant? En is er iets ergs gebeurd?

Deze episode neem ik op naar aanleiding van een vraag die ik onlangs kreeg, namelijk hoe ga je het beste om met faalangst. De achterliggende vraag hiervan is eigenlijk; hoe zorg je ervoor dat je jezelf niet laat tegenhouden om de dingen te doen die je graag zou willen doen. En laat dat nou precies zijn wat ik super leuk vind om over te praten!

Om om te leren gaan met faalangst moet je eerst weten wat het precies is, wat het doet, waar het je in tegenhoudt en hoe het komt dat je er zo’n last van hebt. Wanneer je dit allemaal weet, kun je gaan ontdekken hoe jij er ook weer vanaf kunt komen. Want laten we voorop stellen; het is super fijn om bevestiging te krijgen, herkenning en erkenning, maar uiteindelijk helpt alleen ermee om leren gaan je er weer vanaf.

Laat ik bij het begin beginnen; wat is faalangst nou eigenlijk?

Faalangst is een soort verlammende angst wat aangeeft dat je iets gaat doen waarvan je bang bent dat het niet gaat lukken. Het feit dat je bang bent dat iets niet gaat lukken, geeft aan dat je weinig zelfvertrouwen hebt op een bepaald gebied. Het ontbreken van je zelfvertrouwen is alleen niet iets waar je je direct door tegen laat houden, maar je bent bang voor het mislukken van een project, opdracht of iets nog groters. Je ziet fouten niet meer als iets om van te leren, maar als een directe reflectie van jouzelf en ergens in falen betekent dus dat jij als mens faalt. Misschien als je het zo hoort, realiseer je dat deze angst niet reëel is; hoe moet je immers nieuwe dingen leren als je alles in 1 keer goed moet doen. Dat weet je nooit, want als je het nog niet eerder hebt gedaan kun je niet zeker weten dat het in één keer goed gaat. Op sommige gebieden vinden we het niet erg om te falen, maar op andere gebieden lijkt het zó erg dat we er maar gewoon niet aan beginnen.

Zo kom ik eigenlijk al meteen bij het tweede punt wat ik wil bespreken. Want wat doet faalangst dan met je?

Faalangst zorgt ervoor dat we nieuwe dingen waarvan we vinden dat we het in één keer goed moeten doen, gewoon niet meer doen. Die ervaring ontnemen we onszelf al nog voordat we eraan zijn begonnen. Vaak ervaren we faalangst bij dingen waar we heel veel waarde aan hebben toegekend; het starten van een eigen bedrijf, solliciteren voor die perfecte baan, het maken van een examen of zoals in mijn geval een paar jaar terug; autorijden. Ook al had ik mijn rijbewijs gehaald en had ik daarmee bewezen dat ik het kon; ik had in het eerste rondje zelf rijden de auto zo vaak af laten slaan dat ik bang werd dat ik het toch niet zo goed kon als iedereen dacht. En elke keer werd ik een beetje banger; dat ik niet alles zag, dat ik dingen vergat of dat ik opeens iets zou doen wat ik helemaal niet wilde doen. Kortom; ik stopte op een gegeven moment gewoon met rijden. Het was voor mijn gevoel ook niet nodig om te rijden, mijn man reed overal wel heen wat ver weg was en anders kon ik op de fiets of met het OV. Tot ik wilde solliciteren op een baan ergens midden in het land waarvoor ik een lease auto kreeg en ik geacht werd om zelf te kunnen rijden. Ik nam een paar lessen en kreeg bevestigd wat ik eigenlijk ook wel wist diep van binnen; ik kon gewoon goed autorijden en moest me niet zo laten tegenhouden door mezelf. Na die paar lessen durfde ik weer de openbare weg op en nu sjees ik sowieso het hele land door in mijn auto. Een grote station zelfs, waarvan ik 5 jaar geleden echt had gedacht dat ik dat NOOIT zou doen.

Wat ik hiermee wil zeggen, is dat faalangst een overtuiging is vanuit jou binnenste. Dat jij iets niet goed kunt, dat de wereld veiliger, mooier of beter af is als jij het niet eens probeert. Of dat wanneer je faalt, je af gaat voor de hele wereld, dat iedereen je uitlacht, je ziet voor de oplichter die je daadwerkelijk bent (denk je zelf trouwens, want je weet veel meer dan je over jezelf denkt) of het aller ergste; dat mensen teleurgesteld in je zullen zijn. Dat jij teleurgesteld in JEZELF zult zijn. Maar guess what; je bent al teleurgesteld in jezelf dat je het niet eens probeert.

Faalangst houdt je tegen in het waarmaken van je dromen. In het bereiken van je doelen. En zoals ik al zei; faalangst is geen gemeen mannetje wat op je schouder zit wat tegen je zegt dat je iets niet kunt. Jij zegt zelf dat je iets niet kunt, of dat je niet mag falen. En juist doordat je zegt dat je niet mag falen, faal je. Net als wanneer je zegt dat je niet aan een grote roze olifant mag denken; want dat doe je dan toch. De enige manier om niet meer aan die roze olifant te denken, is door iets anders in gedachten te nemen. Een groene koala bijvoorbeeld. Ik wil jou in deze episode helpen de eerste stap te nemen om aan de groene koala te gaan denken en de roze olifant te vergeten.

Hoe ben jij eigenlijk aan je faalangst gekomen? Is dat iets wat je altijd hebt gehad, of is het iets van de laatste jaren? Wat er ongemerkt in is geslopen? Faalangst is namelijk niet iets wat “aangeboren” is, dat geloof ik niet. Ik geloof wel dat er mensen zijn die makkelijker last hebben van faalangst, maar die angst zit niet inherent in je. Je wordt niet geboren met de angst om te falen; die angst heb je ergens opgebouwd. Dat kan door verschillende dingen zijn gekomen; je kunt vroeger gepest zijn omdat je ergens het antwoord niet op wist, of omdat je niet goed was in een bepaalde sport. Je kunt ook jezelf de angst hebben aangepraat; door ergens steeds beter in te worden of jezelf ergens in te profileren als de beste en de lat vervolgens zo hoog hebben gelegd dat je bang bent er niet meer aan te kunnen voldoen. Of we hebben vaker iets geprobeerd wat niet lukte, waardoor we teleurgesteld zijn. Of we zien anderen iets proberen, vallen en gekwetst raken en daar willen we onszelf (en anderen) voor beschermen. Of een combinatie van redenen. Er zijn miljoenen manieren waarop jij aan je faalangst gekomen kunt zijn, soms ook geheel onbewust. De eerste stap om er weer vanaf te komen is dit te herkennen en erkennen, het toe te geven aan jezelf dat je bang bent OM te falen en waardoor dit komt. Maar sta er niet te lang bij stil, want groei gebeurt niet in het verleden. Groei gebeurt ook niet in de toekomst; groeien doe je nu. Op dit moment.

Als je weet hoe je aan je faalangst bent gekomen, is het belangrijk dat je je mindset gaat veranderen. Dat je een nieuw verhaal schrijft voor jezelf. Dat je die roze olifant verandert in een groene koala. En nee, dat gaat niet over één nacht ijs. In het begin zul je nog vaak terug denken aan die olifant, maar stukje bij beetje ga je hem vergeten en meer aan die groene koala denken. Maak kleine stapjes in de richting die jij wil.

Stel je bent bang om je eigen bedrijf te beginnen. Schrijf alle redenen op waarom je er bang voor bent en wat er allemaal mis kan gaan. Streep vervolgens de dingen door die je makkelijk kunt tackelen; een internet storing kun je bijvoorbeeld oplossen door in een openbare ruimte te gaan werken zoals een café of restaurant met wifi. Streep ook alle dingen weg die totaal niet relevant zijn; want hoe groot is de kans daadwerkelijk dat je huis verandert in een scène uit Jumanji waarbij de apen ervandoor gaan met je laptop? De andere redenen ga je positief formuleren, zodat het geen bezwaar meer is; “ik durf niet te gaan ondernemen want ik ben bang dat ik in geldnood kom” wordt dan “ik ga ondernemen, omdat ik dan zelf verantwoordelijk ben voor mijn inkomen en ik van niemand meer afhankelijk ben”. Dat klinkt veel motiverender, helemaal als je er dan ook nog manieren bij bedenkt waarop het wel kan lukken.

Natuurlijk kun je jezelf niet op alles voorbereiden en dat moet je ook niet willen. Naast het tackelen van je belemmerende overtuigingen, kun je ook werken aan de manier waarop je fouten maken ziet. Want fouten maken is echt zo erg niet als je denkt. Als je valt, sta je gewoon weer op en probeer je het opnieuw. Andere mensen staan ook echt niet zo stil bij jouw fouten als dat jij zelf doet, vaak onthouden ze zelfs alleen de successen die je boekt. Meet jezelf een groei mindset aan, in plaats van een gefixeerde mindset. Je kunt ALLES leren. Je mindset kun je trainen door vooral veel te oefenen en bewust je gedachten te kiezen.

Hoe kom je dan van je faalangst af?

Nou, faalangst is dus iets wat je hebt aangeleerd, je kunt het dus ook afleren. Door je gedachten te verzetten, dingen tóch te doen en te realiseren dat de groei zit in de acceptatie dat je ook weleens zult falen. En falen is veel minder zwaar dan je het maakt in je hoofd; fouten maken is menselijk, ook als je op een bepaald gebied denkt dat je niet (meer) mag falen. Zoek de grenzen op tot waar je je comfortabel voelt en ga er elke dag een klein stapje overheen. Rek je mogelijkheden en vervang langzaam de roze olifant door een groene koala. Oefenen, oefenen, oefenen tot het aanvoelt als natuurlijk. Je gaat zo van onbewust onbekwaam, naar bewust onbekwaam (dat is even ongemakkelijk) naar bewust bekwaam en als laatste naar onbewust bekwaam; dat is de fase waar je in wilt zijn. Je zult head-on de confrontatie aan moeten gaan met je faalangst, falen, opstaan en weer doorgaan. Je kunt het. Ik geloof in je!

Kun je wel een boost voor je zelfvertrouwen gebruiken en een extra zetje in de goede richting? Doe dan mee aan de gratis mini-course van 15 tot 17 oktober “Ontdek je WHY” en leer waarom je doet wat je doet en hoe je dit kunt inzetten om je leven leuker en makkelijker te maken. Inschrijven kan via de link hieronder.

Ik spreek je snel weer!